Joram van de Beld - Hersenspinsels

Alles beweegt. Dit is een constatering die weinig mensen zal verassen, maar om mijn werk te beschouwen is het belangrijk om deze in gedachten te houden. Het idee dat alles beweegt, dat alles elkaar beïnvloed en verandert is voor mij erg belangrijk. Niets staat los van elkaar. Bijvoorbeeld: een druppel valt in het water, er ontstaan kringen. Deze zie ik en zetten mij aan om na te denken over beweging. Mijn gedachtes roeren zich, zetten mijn vingers aan om via een toetsenbord een kleine bespiegeling te typen. Deze gedachtes verplaatsen zich via internet naar alle lezers van een tekst. 

Zo kan er uren worden doorgegaan  met het achterhalen van hoe dingen elkaar vormen: Waar die druppel vandaan kwam; waarom ik deze opmerk; hoe een computer werkt. Het zijn deze processen die voor mij interessant zijn. Om ermee te spelen en uit hun verband te halen. Te fantaseren hoe het zou zijn als het anders was.

Alles dat nu is, vergaat en alles is ontstaan. Toch zijn er constanten; het bestaan en het veranderen hiervan. Het bestaan is de context, de ruimte waarbinnen deze verandering plaats vindt.

Alles verandert, binnen zijn eigen context. Wij als mensen hebben een ziel, een geest. Wij leven. Alles dat niet verandert is dood. Maar alles verandert. Leeft dan alles? Is in alles een ziel aanwezig? Is het omdat wij ons kunnen identificeren met het universum, met de aarde, omdat zij geboren is en verandert, net als wij? Natuurlijk is de biologische definitie van het leven een heel andere, maar toch lonkt bovenstaande zienswijze mij. Gaia, God, de natuurgeesten, de bezieling. Is deze geest, in vergelijking met onze eigen, misschien een minder bewuste, maar een veel meer omspannende geest?

Wij mensen zijn geneigd om prat te gaan op ons zelfbewustzijn. Maar zijn wij niet gewoon malende overbewuste wezens, met een veel te klein perspectief? Zo rusteloos.

Als ik om me heen kijk en ik zie de mensen door de straten lopen, de winkels in en uit met volle tassen, met de auto in de file, aan het werk, hetzij aan het bureau, op het land of achter de lopende band. Eerlijk gezegd geeft dit alles me niet het idee dat wij zo slim zijn.

Meer dan 6 miljard mensen, waarvan de meeste toch verstandelijk gezond genoemd worden, hebben de beschikking over een mentale rijkdom van religies, filosofieën en ethica waarbinnen naastenliefde vaak grote aandacht krijgt. Maar die utopie blijkt niet realiseerbaar, onmogelijk lijkt het om een samenleving op te bouwen die gebaseerd is op vertrouwen.

Evolutie: het veranderen van het object, de vorm, naar een andere vorm, die beter past bij zijn omgeving, de context. Wij zijn een product van de evolutie, passen wij het best bij onze omgeving?

Is de mens een omslagpunt, waardoor de context nu harder evolueert dan het object? Waarin het leven niet meer hoeft te vechten voor zijn bestaan, zich niet meer hoeft aan te passen aan de grillen van de elementen. Is het nu zo dat al het andere zich dient aan te passen? Dat de elementen moeten veranderen om niet verloren te gaan. Wij mensen verbouwen alles. De natuur wordt gecultiveerd. Bossen verdwijnen, bedreigende dieren worden bedreigde diersoorten. Maar ook de rivieren en zeeën worden ingedamd. De aarde bewerkt. De grond opgestookt. Straks volgen ook de maan, de zon en de sterren.

En als er dan niet snel een gamma ray burst komt, dan is er geen houden meer aan. Dan heeft de mens zich geconsolideerd. Als context van al het overige.